W sytuacjach, gdy rodzice muszą zrezygnować z pracy, by opiekować się chorym dzieckiem, stają przed pytaniem, kto wypłaca zasiłek opiekuńczy – ZUS czy pracodawca? To istotne zagadnienie związane z prawem do wsparcia finansowego podczas nieobecności w pracy z powodu opieki nad bliskimi.
Kiedy ZUS wypłaca zasiłek opiekuńczy?
Zasiłek opiekuńczy jest przyznawany osobom ubezpieczonym, które muszą przerwać pracę z powodu konieczności sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem lub innym chorym członkiem rodziny. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) wypłaca zasiłek w większości przypadków, zwłaszcza gdy pracodawca zgłasza do ubezpieczenia mniej niż 20 osób. W takich sytuacjach ZUS przejmuje pełną odpowiedzialność za wypłatę świadczenia.
Aby uzyskać zasiłek z ZUS, pracownik musi złożyć odpowiednie dokumenty, takie jak wniosek o zasiłek opiekuńczy na druku Z-15 oraz zaświadczenie lekarskie wystawione przez lekarza. Ważne jest, aby wniosek został złożony w ciągu 7 dni od momentu wystąpienia okoliczności uprawniających do zasiłku. Niedotrzymanie tego terminu może skutkować opóźnieniami w wypłacie świadczenia.
Kiedy pracodawca wypłaca zasiłek opiekuńczy?
W przypadku przedsiębiorstw zatrudniających ponad 20 osób, to pracodawca staje się płatnikiem zasiłku opiekuńczego. Oznacza to, że pracodawca wypłaca świadczenie pracownikom bezpośrednio, ale środki na ten cel pochodzą z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Pracodawca jest odpowiedzialny za ustalenie wysokości oraz terminową wypłatę zasiłku.
Warto podkreślić, że pracodawca pełni funkcję płatnika, a nie źródła zasiłku. Wszystkie formalności i odwołania związane z zasiłkiem opiekuńczym nadal należy kierować do ZUS. Nawet jeśli fizycznie wypłata pochodzi od pracodawcy, ZUS jest organem decydującym o przyznaniu i wysokości świadczenia.
Jakie warunki trzeba spełnić, aby otrzymać zasiłek opiekuńczy?
Aby otrzymać zasiłek opiekuńczy, osoba musi być objęta ubezpieczeniem chorobowym. W praktyce oznacza to zatrudnienie na podstawie umowy o pracę lub innej umowy, która obejmuje to ubezpieczenie. Zasiłek przysługuje także osobom prowadzącym działalność gospodarczą, które opłacają dobrowolne ubezpieczenie chorobowe.
Warto pamiętać, że maksymalny czas trwania zasiłku opiekuńczego wynosi 60 dni w roku kalendarzowym na dziecko do lat 14 oraz 14 dni w przypadku innych członków rodziny. Zasiłek nie przysługuje, jeśli w gospodarstwie domowym jest inna osoba, która może zapewnić opiekę dziecku lub chorym.
Dokumenty potrzebne do uzyskania zasiłku
Kiedy już wiemy, kto wypłaca zasiłek i w jakich okolicznościach, pozostaje pytanie: jakie dokumenty są niezbędne, by go uzyskać? Główne dokumenty to:
- wniosek o zasiłek opiekuńczy na druku Z-15,
- zaświadczenie lekarskie na druku ZUS ZLA,
- inne dokumenty potwierdzające konieczność sprawowania opieki, takie jak akt urodzenia dziecka.
Jakie są zasady ustalania wysokości zasiłku?
Wysokość zasiłku opiekuńczego wynosi 80% podstawy wymiaru zasiłku. Podstawę tę stanowi przeciętne wynagrodzenie pracownika z ostatnich 12 miesięcy przed miesiącem, w którym powstała niezdolność do pracy. Dla osób prowadzących działalność gospodarczą podstawą jest zadeklarowana podstawa wymiaru składek chorobowych.
Zasiłek opiekuńczy otrzymuje się za każdy dzień zwolnienia od pracy, w tym także dni wolne od pracy.
W przypadku przedsiębiorców, którzy zgłaszają do ubezpieczenia powyżej 20 osób, to pracodawca wypłaca zasiłek z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Natomiast mniejsze firmy oraz osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą otrzymują świadczenie bezpośrednio z ZUS.
Jak obliczyć wysokość zasiłku?
Proces obliczania zasiłku opiekuńczego obejmuje kilka kroków:
- ustalenie miesięcznej podstawy wymiaru,
- pomniejszenie jej o obowiązkowe składki ZUS,
- podzielenie przez 30, aby uzyskać stawkę dzienną,
- pomnożenie przez 80%.
Co zrobić, jeśli zasiłek nie zostanie wypłacony?
Jeśli ZUS odmówi wypłaty zasiłku, pracownik otrzyma odpowiednie uzasadnienie. Ma wtedy prawo do odwołania się do rejonowego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w ciągu jednego miesiąca od otrzymania decyzji. W sytuacji, gdy pracodawca odmówi wypłaty zasiłku lub wypłaci go w niewłaściwej kwocie, można zwrócić się o pomoc do ZUS.
Ważne jest, aby złożyć wniosek o zasiłek w odpowiednim terminie, aby jak najszybciej otrzymać świadczenie. Najpóźniejszy termin na złożenie wniosku to 6 miesięcy od ostatniego dnia, za który przysługuje zasiłek.
Warto wcześniej zadbać o dokładność dokumentacji i śledzić terminy, by uniknąć niepotrzebnych opóźnień w procesie przyznawania zasiłku.
Co warto zapamietać?:
- Zasiłek opiekuńczy wypłaca ZUS w przypadku firm zatrudniających mniej niż 20 osób; w przeciwnym razie płatnikiem jest pracodawca.
- Aby uzyskać zasiłek, należy złożyć wniosek na druku Z-15 oraz zaświadczenie lekarskie w ciągu 7 dni od wystąpienia okoliczności.
- Maksymalny czas trwania zasiłku to 60 dni rocznie na dziecko do 14 lat oraz 14 dni na innych członków rodziny.
- Wysokość zasiłku wynosi 80% podstawy wymiaru, obliczanej na podstawie wynagrodzenia z ostatnich 12 miesięcy.
- W przypadku odmowy wypłaty zasiłku, przysługuje prawo do odwołania się do sądu w ciągu miesiąca od decyzji ZUS.
