Ile waży 1 grosz? Odpowiedź na to pytanie

Choć moneta o nominale 1 grosza często nie przyciąga większej uwagi, jej parametry techniczne są precyzyjnie określone i regulowane przez Narodowy Bank Polski. Wbrew pozorom, wiedza o jej wadze i materiale, z którego została wykonana, może okazać się interesująca nie tylko dla numizmatyków. Jak dokładnie wygląda ta najmniejsza polska moneta i ile waży w 2026 roku?

Ile waży 1 grosz?

Waga monety jednogroszowej to 1,64 grama. Ten parametr obowiązuje od lat i został zachowany nawet po wprowadzeniu zmian w materiale, z którego wykonuje się tę monetę. Pomimo że wygląd i skład chemiczny zmieniły się w ciągu ostatnich dekad, masa pozostała niezmienna, co zapewnia spójność w obiegu pieniądza.

Średnica jednogroszówki to 15,5 mm, a grubość wynosi około 1,40 mm. Warto dodać, że moneta ta ma ząbkowany rant. Dzięki temu łatwiej odróżnić ją w dotyku od innych monet, choć jej niewielki rozmiar i waga sprawiają, że często jest bagatelizowana lub po prostu gubi się w portfelu.

Moneta 1 grosz waży 1,64 grama i jest najmniejszym nominałem polskiego złotego.

Z czego wykonana jest moneta 1 grosz?

Materiał, z którego produkowana jest jednogroszówka, zmieniał się na przestrzeni lat. Aktualnie (od roku 2014) moneta ta wykonywana jest ze stali powlekanej mosiądzem. Wcześniej, czyli od 1995 roku, stosowano stop mosiądzu manganowego oznaczany jako MM 59, który zawierał około 59% miedzi.

Zmiana materiału wynikała przede wszystkim z aspektów ekonomicznych. Produkcja monet z mosiądzu była znacznie droższa, zwłaszcza w kontekście rosnących cen miedzi na światowych giełdach. W efekcie koszt wytworzenia jednej monety często przekraczał jej wartość nominalną, co stanowiło realny problem dla budżetu państwa.

Obecnie, dzięki zastosowaniu stalowego rdzenia i cienkiej warstwy mosiądzu, udało się znacząco obniżyć koszty produkcji, zachowując jednocześnie estetykę i trwałość monety.

Jak zmieniała się produkcja 1 grosza na przestrzeni lat?

Moneta o nominale 1 grosza istnieje w obiegu od początku denominacji złotego w 1995 roku. Od tego czasu pojawiły się trzy główne wersje tej monety, z lat: 1995, 2014 i 2017. Każda z nich różni się nieco wyglądem awersu oraz znakiem mennicy.

Od 2013 roku rozpoczęto bicie nowego wzoru jednogroszówki, który oficjalnie trafił do obiegu w marcu 2014 roku. W wersjach z lat 2013–2016 znak mennicy The Royal Mint umieszczano po prawej stronie pod łapą orła, natomiast od 2017 roku znak Mennicy Polskiej S.A. znajduje się po lewej stronie.

Warto również wspomnieć o liczbach – tylko w 2015 roku wybito aż 388 560 000 sztuk monet jednogroszowych. Dla porównania, w 2024 roku liczba ta wyniosła 309 360 000 sztuk. To świadczy o dużym zapotrzebowaniu na tę monetę, mimo że jej wartość użytkowa jest często kwestionowana.

Najważniejsze roczniki i nakłady

Niektóre roczniki cieszą się większym zainteresowaniem kolekcjonerów, zwłaszcza te z limitowanymi emisjami lub wyprodukowane w zagranicznych mennicach. Szczególnie warto zwrócić uwagę na:

• Rok 2013 – partia pilotażowa z The Royal Mint, tylko 1 milion sztuk,
• Rok 2019 – specjalna emisja kolekcjonerska w srebrze (5000 sztuk) i złocie (1000 sztuk),
• Rok 2022 – znaczący spadek nakładu do 121 920 000 sztuk.

Te informacje są istotne nie tylko dla kolekcjonerów, ale także dla osób zainteresowanych ekonomicznym aspektem emisji monet.

Czy koszt produkcji 1 grosza jest wyższy niż jego wartość?

To pytanie od lat pozostaje aktualne. Według dostępnych danych, koszt produkcji jednej monety 1 grosz waha się między 5 a 8 groszy. Oznacza to, że jest ona produkowana ze stratą – wartość materiałów i procesu produkcyjnego znacząco przewyższa jej wartość nominalną.

Wpływ na to mają przede wszystkim zmienne ceny surowców, w tym miedzi. W ostatnich latach cena tego metalu osiągała rekordowe poziomy – na przykład ponad 10 000 dolarów za tonę na londyńskiej giełdzie. W efekcie wartość samej miedzi zawartej w starszych jednogroszówkach mogła wynosić nawet 3–4 grosze.

Produkcja 1 grosza kosztuje więcej niż sama moneta jest warta – nawet pięciokrotnie więcej.

Jakie są parametry innych groszowych monet?

Porównanie parametrów monet groszowych pozwala lepiej zrozumieć skalę różnic w wadze i średnicy między nimi. Oto jak prezentują się dane techniczne innych nominałów:

Czy moneta 1 grosz może mieć wartość kolekcjonerską?

Choć nominalnie to tylko jeden grosz, niektóre egzemplarze mogą być warte znacznie więcej. Wysoką wartość osiągają głównie monety z rzadkich roczników, błędami menniczymi, lub te wykonane w wersjach kolekcjonerskich z metali szlachetnych.

Przykładem może być emisja z 2019 roku, kiedy to Narodowy Bank Polski wypuścił specjalne zestawy kolekcjonerskie zawierające jednogroszówkę wykonaną w srebrze i złocie. Ich wartość rynkowa znacząco przekraczała wartość nominalną, a zainteresowanie kolekcjonerów było ogromne.

Również monety wybite w małych nakładach, jak wspomniana partia z 2013 roku (1 milion sztuk), mogą być poszukiwane przez pasjonatów numizmatyki.

Dlaczego 1 grosz nadal jest w obiegu?

Pomimo wysokiego kosztu produkcji i znikomej wartości nabywczej, 1 grosz wciąż pozostaje w oficjalnym obiegu. Dzieje się tak głównie z powodów rachunkowych i zaokrągleń cenowych. W wielu przypadkach, zwłaszcza przy zakupach gotówkowych, konieczne jest zaokrąglanie kwot do pełnych groszy.

Co więcej, obecność monety 1 grosz umożliwia prawidłowe rozliczenia podatkowe i księgowe. Wprowadzenie zaokrągleń bez jej istnienia wymusiłoby zmiany w całym systemie finansowym, co wiązałoby się z dodatkowymi kosztami i komplikacjami.

Warto również wspomnieć o akcjach charytatywnych, takich jak „Ile waży św. Mikołaj?”, gdzie zbiera się monety od 1 grosza wzwyż. W takich inicjatywach każda najmniejsza moneta ma znaczenie – i dosłowne, i symboliczne.

Czy 1 grosz naprawdę się opłaca?

Dyskusja na temat opłacalności produkcji jednogroszówki trwa od lat. Z jednej strony – generuje ona straty dla budżetu państwa, a jej wartość użytkowa w codziennych transakcjach jest minimalna. Z drugiej – pełni funkcję systemową, umożliwiając prawidłowe działanie systemu monetarnego.

Warto jednak zauważyć, że w wielu krajach o podobnej strukturze walutowej, najmniejsze monety zostały już wycofane z obiegu. Polska na razie nie zdecydowała się na ten krok, choć temat powraca cyklicznie w debatach publicznych i w mediach branżowych.

• 1 grosz waży 1,64 grama,
• ma średnicę 15,5 mm,
• od 2014 r. wykonany jest ze stali powlekanej mosiądzem,
• koszt jego produkcji przewyższa wartość nominalną.

Co warto zapamietać?:

• Waga monety 1 grosz wynosi 1,64 grama, a średnica to 15,5 mm.
• Od 2014 roku moneta jest wykonana ze stali powlekanej mosiądzem, co obniża koszty produkcji.
• Produkcja jednej monety 1 grosz kosztuje od 5 do 8 groszy, co oznacza stratę dla budżetu państwa.
• W 2015 roku wybito 388 560 000 sztuk monet 1 grosz, a w 2024 roku liczba ta wyniosła 309 360 000 sztuk.
• Niektóre roczniki, jak 2013 i 2019, mogą mieć wartość kolekcjonerską, znacznie przewyższającą wartość nominalną.