Na pierwszy rzut oka może wydawać się nieistotna, ale moneta 20 groszy skrywa w sobie wiele interesujących szczegółów. Choć jest jednym z mniejszych nominałów polskiego bilonu, jej budowa i historia są warte uwagi. Ile waży taka moneta? Z czego jest zrobiona? I co ciekawego można o niej powiedzieć?
Ile waży moneta 20 groszy?
Moneta 20 groszy waży 3,22 grama. To wartość stała, która dotyczy wszystkich wersji tej monety wprowadzonej do obiegu od 1995 roku, niezależnie od zastosowanego materiału. Choć na przestrzeni lat zmieniał się skład chemiczny i technologia produkcji, masa pozostała niezmienna – co jest ważne m.in. dla automatów i maszyn liczących bilon.
Przy tej wadze 20-groszówka jest jedną z cięższych monet groszowych, ustępując jedynie 50-groszówce. Dla porównania, moneta 10 groszy to tylko 2,51 g, a 5 groszy – 2,59 g. Różnica ta wynika zarówno z większych rozmiarów, jak i innego składu stopu. Moneta 20 groszy to także świetny przykład kompromisu między trwałością a ekonomicznością produkcji.
Waga monety 20 groszy wynosi 3,22 g – to stała wartość obowiązująca od 1995 roku.
Jakie są wymiary monety 20 groszy?
Waga monety to nie wszystko – warto też przyjrzeć się jej pozostałym parametrom fizycznym. Średnica monety wynosi 18,5 mm, a grubość – 1,7 mm. Są to wymiary, które umożliwiają łatwe rozpoznanie monety zarówno wizualnie, jak i dotykowo, zwłaszcza że jej rant jest ząbkowany. Taka krawędź nie tylko ułatwia identyfikację, ale też zapobiega przypadkowemu ślizganiu się monety z powierzchni.
Warto zauważyć, że średnica monety 20 groszy jest tylko nieznacznie mniejsza od 50-groszówki (20,5 mm), co czasem może prowadzić do pomyłek, zwłaszcza przy pospiesznym liczeniu drobnych. Co ciekawe, mimo że moneta 20 groszy ma mniejszy nominał, jej krawędź również jest ząbkowana – identycznie jak w przypadku większej siostry.
Z czego wykonana jest moneta 20 groszy?
Skład monety 20 groszy zmieniał się na przestrzeni lat, głównie z powodów ekonomicznych. Od momentu wprowadzenia jej do obiegu w 1995 roku aż do 2019 roku była produkowana z miedzioniklu (MN 25), czyli stopu zawierającego 75% miedzi i 25% niklu. Ten materiał był trwały, odporny na korozję i zapewniał srebrzysty połysk.
W 2020 roku Narodowy Bank Polski wprowadził jednak istotną zmianę. Nowe monety 20 groszy mają teraz stalowy rdzeń, pokryty cienką warstwą miedzi i niklu. Taki zabieg pozwolił znacząco obniżyć koszty produkcji, przy zachowaniu podobnego wyglądu i parametrów zewnętrznych.
Miedzionikiel (MN 25)
Ten klasyczny stop był stosowany do produkcji monet przez wiele lat. Miedź w nim zawarta nadawała monetom wytrzymałość i odporność na ścieranie, natomiast nikiel zapewniał ochronę przed korozją i zadrapaniami. Dzięki temu monety mogły służyć przez długie lata, nawet w trudnych warunkach użytkowania.
Stal pokryta miedzią i niklem
Po zmianach w 2020 roku moneta 20 groszy zyskała nowy skład. Stalowy rdzeń jest tańszy i łatwiejszy w produkcji, jednak wymaga ochrony przed działaniem czynników zewnętrznych. Dlatego pokryto go cienką warstwą miedzi i niklu, zachowując srebrzysty wygląd i trwałość poprzednich wersji.
Od 2020 roku moneta 20 groszy ma stalowy środek i niklowo-miedzianą powłokę – to tańsze, ale równie trwałe rozwiązanie.
Jak odróżnić 20 groszy od innych monet?
Choć na pierwszy rzut oka wiele monet groszowych może wyglądać podobnie, moneta 20 groszy ma kilka cech, które pomagają szybko ją zidentyfikować. Po pierwsze, jest nieco większa niż 10 groszy, ale mniejsza od 50 groszy. Po drugie, jej ząbkowana krawędź pozwala odróżnić ją w dotyku, nawet bez patrzenia.
Warto też zwrócić uwagę na awers monety. Od 2017 roku wprowadzono nowy wzór orła, który różni się od wcześniejszych wersji. Rewers, z oznaczeniem nominału i dekoracyjnym ornamentem, pozostał jednak bez zmian. Dzięki temu, nawet starsze i nowsze wersje monety są łatwo rozpoznawalne.
Ile monet 20 groszy zmieści się w kilogramie?
Skoro moneta waży 3,22 g, można łatwo obliczyć, ile ich potrzebujemy, by uzbierać kilogram. W jednym kilogramie zmieści się około 310 monet. Oznacza to, że 1 kg monet 20 groszy ma wartość 62 złote.
Dla osób lubiących liczby, oto jak wygląda to w większych ilościach:
- 10 kg – 3 105 monet – 621 zł,
- 100 kg – 31 055 monet – 6 211 zł,
- 1 tona – 310 559 monet – 62 111,80 zł.
Jak widać, choć pojedyncza moneta ma niewielką wartość, w dużych ilościach robi już wrażenie – zarówno pod względem masy, jak i wartości pieniężnej.
Jak zmieniał się wygląd i skład monety 20 groszy?
Od momentu wprowadzenia do obiegu w 1995 roku, moneta 20 groszy przeszła kilka zmian. Pierwsze egzemplarze wykonano z miedzioniklu i przez wiele lat ich wygląd pozostawał niezmienny. Dopiero w 2017 roku Narodowy Bank Polski wprowadził nowy wzór awersu, przedstawiający nieco zmodyfikowanego orła.
Następna duża zmiana nastąpiła w 2020 roku, kiedy to zmieniono skład monety na stalowy z niklowo-miedzianą powłoką. Mimo że różnice w wyglądzie są minimalne, dla kolekcjonerów i numizmatyków te szczegóły mają ogromne znaczenie.
Dlaczego zmieniono materiał monety 20 groszy?
Decyzja o zmianie stopu była podyktowana głównie względami ekonomicznymi. Produkcja monet z miedzioniklu była kosztowna, a stal stanowiła znacznie tańszą alternatywę. Dzięki temu Narodowy Bank Polski mógł ograniczyć wydatki na bicie monet, nie obniżając ich jakości użytkowej.
Nowy materiał zachował estetykę poprzednich wersji, co pozwoliło uniknąć dezorientacji wśród użytkowników. Zmiana nie wpłynęła też na funkcjonowanie monet w automatach czy kasach fiskalnych – wszystkie parametry fizyczne pozostały bowiem bez zmian.
Czy moneta 20 groszy ma wartość kolekcjonerską?
Choć moneta 20 groszy to nominał masowo używany na co dzień, niektóre jej roczniki mogą mieć pewną wartość dla kolekcjonerów. Zwłaszcza egzemplarze z lat, w których wybito je w mniejszych nakładach, jak np. 1996 czy 1997, bywają poszukiwane przez numizmatyków.
Warto też zwrócić uwagę na stan zachowania monety. Egzemplarze w stanie menniczym, czyli takie, które nigdy nie były w obiegu, mogą osiągać wyższe ceny, zwłaszcza jeśli pochodzą z pierwszych lat emisji lub mają błędy mennicze.
Dlaczego moneta 20 groszy jest tak ważna w obiegu?
Choć jej wartość nominalna nie jest wysoka, moneta 20 groszy odgrywa istotną rolę w codziennych transakcjach. Umożliwia wydawanie precyzyjnej reszty, działa w automatach, a także często trafia do skarbonek i parkometrów. To właśnie jej szerokie zastosowanie sprawia, że jest tak istotna w obiegu gotówkowym.
Pod względem inżynieryjnym stanowi doskonały przykład przemyślanej produkcji monetarnej – trwała, łatwa do rozpoznania, a jednocześnie tania w produkcji. W ten sposób łączy funkcjonalność z ekonomią, spełniając wszystkie założenia nowoczesnego bilonu.
Moneta 20 groszy to nie tylko kawałek metalu, ale również część historii polskiego systemu monetarnego. Jej niepozorna forma skrywa precyzyjnie zaprojektowane parametry, które mają znaczenie zarówno dla użytkowników, jak i samego emitenta – Narodowego Banku Polskiego.
Co warto zapamietać?:
- Moneta 20 groszy waży 3,22 g i ma średnicę 18,5 mm oraz grubość 1,7 mm.
- Od 2020 roku moneta wykonana jest ze stalowego rdzenia, pokrytego miedzią i niklem, co obniża koszty produkcji.
- W jednym kilogramie zmieści się około 310 monet 20 groszy, co daje wartość 62 złote.
- Moneta 20 groszy ma ząbkowaną krawędź, co ułatwia jej identyfikację w dotyku.
- Niektóre roczniki, takie jak 1996 i 1997, mogą mieć wartość kolekcjonerską, zwłaszcza w stanie menniczym.
