PKD to termin, który dla wielu początkujących przedsiębiorców może wydawać się jedynie kolejnym formalnym wymogiem. W rzeczywistości jest to jednak podstawa funkcjonowania każdej działalności gospodarczej w Polsce. W artykule wyjaśnimy, czym dokładnie jest Polska Klasyfikacja Działalności, jak działa i co zmienia się od 2025 roku.
Co oznacza skrót PKD i dlaczego jest ważny?
PKD, czyli Polska Klasyfikacja Działalności, to urzędowy system klasyfikowania działalności gospodarczej prowadzony przez Główny Urząd Statystyczny. Został on stworzony z myślą o uporządkowaniu gospodarki w Polsce według typów działalności, co ułatwia zarówno ewidencję podmiotów, jak i analizę statystyczną oraz tworzenie polityki gospodarczej.
Obowiązek podania kodu PKD ciąży na każdym przedsiębiorcy już na etapie zakładania działalności gospodarczej – niezależnie od tego, czy zakłada jednoosobową działalność, czy rejestruje spółkę w KRS. Kod wskazuje profil działalności i umożliwia przypisanie firmy do konkretnego sektora gospodarki.
Bez wskazania przynajmniej jednego kodu PKD nie można zarejestrować działalności gospodarczej w Polsce.
Warto pamiętać, że system ten nie służy wyłącznie do celów statystycznych. PKD ma też zastosowanie przy przyznawaniu dotacji, ustalaniu obowiązków podatkowych, kontroli branżowych czy przy przydzielaniu numeru REGON.
Jak wygląda struktura kodu PKD?
Każdy kod PKD składa się z pięciu znaków i odzwierciedla szczegółową strukturę klasyfikacyjną. Dzięki temu możliwe jest bardzo precyzyjne określenie rodzaju działalności. Hierarchia kodów PKD wygląda następująco:
- Sekcja – oznaczona literą, np. A – rolnictwo, B – górnictwo, C – przetwórstwo przemysłowe,
- Dział – dwucyfrowy numer zawężający branżę,
- Grupa – trzycyfrowy kod określający konkretne działania,
- Klasa – czterocyfrowy kod specjalizujący działalność,
- Podklasa – pięcioznakowy kod alfanumeryczny, najdokładniej opisujący działalność.
Na przykład kod 56.10.A oznacza działalność restauracyjną z pełnym zakresem usług. Struktura ta umożliwia dokładne dopasowanie działalności do klasyfikacji gospodarczej, co ma znaczenie w wielu procesach administracyjnych.
Jak dobrać odpowiedni kod PKD?
Dobór właściwego kodu PKD wymaga dokładnej analizy zakresu działalności firmy. Nie wystarczy wybrać ogólny kod – należy wskazać ten, który najlepiej oddaje realny zakres świadczonych usług lub oferowanych produktów.
Jak znaleźć właściwy kod?
Najlepszym sposobem jest skorzystanie z oficjalnej wyszukiwarki kodów PKD dostępnej na stronie GUS. Wystarczy wpisać słowo kluczowe, a system podpowie najbardziej zbliżone kody. Można również skorzystać z pomocy Ośrodka Klasyfikacji i Nomenklatur Urzędu Statystycznego w Łodzi, który na podstawie opisu działalności pomoże ustalić odpowiedni kod.
Warto wiedzieć, że w CEIDG można podać:
- jeden kod głównej działalności – ten, który generuje największy przychód,
- dowolną liczbę kodów działalności dodatkowych – wskazujących inne obszary działalności.
Najczęstsze błędy przy wyborze kodu PKD
Jednym z częstych problemów jest przypisywanie kodów „na zapas”, czyli takich, które nie odpowiadają faktycznie wykonywanej działalności. Może to skutkować niepotrzebnymi obowiązkami, np. rejestracją do VAT czy prowadzeniem kasy fiskalnej.
Innym błędem jest nieuwzględnienie wszystkich rodzajów działalności, co może być przeszkodą np. przy ubieganiu się o dotacje lub podczas kontroli.
PKD 2025 – co się zmienia?
Od 1 stycznia 2025 roku obowiązuje nowa klasyfikacja PKD, która zastępuje dotychczasową wersję z 2007 roku. Prace nad aktualizacją klasyfikacji były prowadzone z uwzględnieniem zmian gospodarczych, technologicznych i społecznych, jakie zaszły w ostatnich latach.
PKD 2025 wprowadza nowe podklasy działalności, m.in. dla sektora cyfrowego, bio-gospodarki czy usług pośrednictwa. Zwiększono liczbę podklas z 645 do 727, co umożliwia bardziej szczegółowe przypisanie działalności.
Najważniejsze zmiany w PKD 2025
Zmiany obejmują nie tylko dodanie nowych kodów, ale także:
- przeniesienie niektórych podklas do innych działów,
- zmianę brzmienia opisów działalności,
- utworzenie nowych grupowań dla wcześniej nieklasyfikowanych działań,
- większą precyzję w opisie branż tradycyjnych.
Nowa klasyfikacja PKD będzie obowiązywać we wszystkich rejestrach publicznych od 1 stycznia 2025 roku, a przedsiębiorcy mają 2 lata na dostosowanie kodów.
Jak zmienić kod PKD w firmie?
Zmiana kodów PKD może być konieczna, gdy firma rozszerza zakres działalności, rezygnuje z niektórych usług lub zmienia swój profil. Proces aktualizacji różni się w zależności od formy prowadzenia działalności.
Jednoosobowa działalność gospodarcza
W przypadku jednoosobowych firm zarejestrowanych w CEIDG zmiany zgłasza się poprzez formularz CEIDG-1 lub CEIDG-RD. Można to zrobić bezpłatnie, online lub w urzędzie, w terminie do 7 dni od zmiany.
Spółki osobowe i kapitałowe
Dla firm zarejestrowanych w KRS zmiana kodu PKD wiąże się z aktualizacją wpisu w rejestrze. W niektórych przypadkach konieczna może być także zmiana umowy spółki, zwłaszcza jeśli zmienia się główny przedmiot działalności.
W spółkach z o.o. i akcyjnych zmiana przedmiotu działalności musi być zatwierdzona uchwałą wspólników i wpisana do KRS. W spółkach osobowych – jawnych, partnerskich czy komandytowych – wymagana jest uchwała wspólników i często aneks do umowy.
Kiedy trzeba zmienić kod PKD na PKD 2025?
Od 1 stycznia 2025 roku każdy nowy wniosek o rejestrację działalności musi zawierać kody zgodne z klasyfikacją PKD 2025. Przedsiębiorcy już zarejestrowani mają 2 lata na aktualizację danych.
Zmiana kodów PKD jest też wymagana:
- przy każdej zmianie wpisu w CEIDG lub KRS,
- przy zawieszeniu lub wznowieniu działalności,
- przy zmianie adresu lub innych danych firmy.
Jeśli firma nie dokona aktualizacji do końca 2026 roku, GUS zastosuje tzw. „klucze przejścia” i automatycznie przeklasyfikuje kody PKD 2007 na nowe według wskazanej zgodności.
Przykłady nowych kodów PKD 2025
Nowa klasyfikacja zawiera wiele kodów, które wcześniej nie były wyodrębnione. Są to między innymi:
- 35.40.Z – Działalność brokerów i agentów energii elektrycznej,
- 47.91.Z – Pośrednictwo w sprzedaży detalicznej niewyspecjalizowanej,
- 68.31.Z – Pośrednictwo w obrocie nieruchomościami,
- 85.61.Z – Pośrednictwo w zakresie prowadzenia kursów i korepetycji.
Dzięki tym podklasom możliwa jest dokładniejsza klasyfikacja nowych form działalności, które zyskały na znaczeniu w ostatnich latach.
Jakie obowiązki wiążą się z kodami PKD?
Kody PKD mogą determinować różne obowiązki przedsiębiorcy. W zależności od wybranego kodu, może być konieczne spełnienie dodatkowych warunków, takich jak:
- rejestracja jako czynny podatnik VAT,
- prowadzenie ewidencji przy zastosowaniu kas fiskalnych,
- uzyskanie koncesji, licencji lub zezwoleń,
- stosowanie konkretnych form opodatkowania.
Wybór kodu PKD wpływa również na to, czy firma kwalifikuje się do określonych programów pomocowych, dotacji czy ulg.
Gdzie sprawdzić kod PKD firmy?
Kody PKD przypisane do konkretnej firmy można sprawdzić w rejestrach publicznych:
- w CEIDG – dla jednoosobowych działalności gospodarczych,
- w KRS – dla spółek osobowych i kapitałowych.
To narzędzie przydatne nie tylko dla urzędów, ale i dla przedsiębiorców, którzy chcą przeanalizować rynek lub sprawdzić, czym zajmuje się potencjalny kontrahent.
Dlaczego warto przykładać wagę do kodów PKD?
Choć PKD często bywa traktowane jako formalność, ma duże znaczenie w praktyce. Odpowiedni dobór kodów może ułatwić rozwój firmy, otworzyć drogę do wsparcia finansowego i zminimalizować ryzyko błędów formalnych.
Niepoprawnie dobrany kod może wpłynąć negatywnie na zgodność z przepisami, a nawet skutkować odmową przyznania dotacji lub wszczęciem postępowania kontrolnego. Dlatego warto poświęcić czas na analizę i dokładne dopasowanie kodów do faktycznej działalności.
Co warto zapamietać?:
- PKD (Polska Klasyfikacja Działalności) jest obowiązkowy dla każdego przedsiębiorcy w Polsce i jest kluczowy dla rejestracji działalności gospodarczej.
- Struktura kodu PKD składa się z pięciu znaków, umożliwiając precyzyjne określenie rodzaju działalności (sekcja, dział, grupa, klasa, podklasa).
- Od 1 stycznia 2025 roku wchodzi nowa klasyfikacja PKD, zwiększająca liczbę podklas z 645 do 727, co pozwoli na dokładniejsze przypisanie działalności.
- Zmiana kodu PKD jest wymagana przy każdej aktualizacji danych w CEIDG lub KRS, a przedsiębiorcy mają czas do końca 2026 roku na dostosowanie kodów do nowej klasyfikacji.
- Niepoprawny dobór kodu PKD może prowadzić do problemów z rejestracją, obowiązkami podatkowymi oraz uzyskaniem dotacji, dlatego warto dokładnie analizować zakres działalności.
